Πότε δημιουργείται η ανθρώπινη ψυχή;

Ο χρόνος δημιουργίας της ψυχής και η ένωσή της με το σώμα είναι ένα κεφάλαιο που έχει προβληματίσει και συνεχίζει να προβληματίζει. Επ’ αυτού του ζητήματος υπάρχει ένας εκτεταμένος διάλογος μεταξύ επιστήμης και θρησκείας.

Η μεν επιστήμη από την πλευρά της δεν έχει να δώσει μία ξεκάθαρη απάντηση για το θέμα, καθώς διάφορες θεωρίες προτείνονται κατά καιρούς από διαφορετικούς επιστήμονες.

Όσον αφορά την χριστιανική θρησκεία επίσης, δεν έχουμε αποκεκαλυμμένη αλήθεια από το Θεό, δηλαδή δόγμα, αλλά θεολογικές γνώμες και θεωρίες.

Ενώ όμως η επιστήμη δεν θέτει ηθικούς φραγμούς στην εμβρυοκτονία, η χριστιανική θρησκεία το κάνει με τον πλέον σαφή τρόπο, καθώς καταδικάζει την έκτρωση ως φόνο σε κάθε περίπτωση.

Ξεκινώντας από την Αγία Γραφή και συγκεκριμένα από το κεφάλαιο της διηγήσεως περί δημιουργίας του ανθρώπου (Γεν. 1,26) «Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν ἡμετέραν», παρατηρούμε ότι δεν γίνεται καμία αναφορά μεταξύ σώματος και ψυχής.

Στηριζόμενοι σ’ αυτό το χωρίο είναι δυνατόν να καταλήξουμε σ’ ένα ασφαλές συμπέρασμα και να πούμε ότι στη συγκεκριμένη διήγηση εξαίρεται το δισύνθετο του ανθρώπου,[20] ως ψυχοσωματική οντότητα. Άρα ταυτόχρονη δημιουργία ψυχής και σώματος.

Εν συνεχεία στο Γεν.2,7 γίνεται αναφορά και πάλι στη δημιουργία του ανθρώπου αλλά πιο λεπτομερής  «Καὶ ἔπλασεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς, καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν».

Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι δημιουργήθηκε πρώτα το σώμα και έπειτα η ψυχή. Στην πραγματικότητα όμως δεν πρόκειται για δύο ξεχωριστές ενέργειες του Θεού, διότι έτσι υποβιβάζεται η ψυχή ως κατώτερη του σώματος αφού δημιουργήθηκε μετά από αυτό.

Άρα το «ἔπλασεν» και «ἐνεφύσησεν»  δηλώνουν  δύο ταυτόχρονες ενέργειες του Θεού.

Έχοντας υπόψη τη διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης και συγκεκριμένα στο έργο του περί κατασκευής του ανθρώπου, στο οποίο αναλύει και το προαναφερθέν χωρίο, αναφέρει ότι ψυχή και σώμα έρχονται ταυτοχρόνως στην ύπαρξη γιατί εάν προηγείτο το ένα από τα δύο συστατικά θα υποβιβαζόταν ως ελλιπής η δύναμη του δημιουργού, και αυτό γιατί θα αποδεικνυόταν ανίκανος να δημιουργήσει ταυτόχρονα τα δύο στοιχεία, σώμα και ψυχή.

Στην Παλαιά Διαθήκη  συναντάμε άλλο ένα χωρίο, το οποίο αναφέραμε και προηγουμένως, ερμηνεύοντας τον β’ κανόνα του Μ. Βασιλείου. Πρόκειται για το Έξοδος 21, 22-25, με το οποίο είναι εύκολο να οδηγηθούμε σε λανθασμένα συμπεράσματα.

Σύμφωνα μ’ αυτό το χωρίο το κυοφορούμενο πότε αναφέρεται μεμορφωμένο και πότε άμορφο. Έτσι μπορούμε κάνοντας ένα απλό συλλογισμό να πούμε ότι το μεμορφωμένο έχει ψυχή  και το άμορφο δεν έχει.

Αλλά και πάλι οδηγούμαστε σε αδιέξοδο αφού δεν μπορούμε να ορίσουμε το χρόνο δημιουργίας της ψυχής. Την άποψη αυτή στήριζαν οι Τερτυλλιανός και Αυγουστίνος πράγμα που δεν δέχεται ο Μ. Βασίλειος στον β’ κανόνα του.

Οι θεωρίες περί δημιουργίας της ψυχής ανά τους αιώνες.

Όπως αναφέραμε στο εισαγωγικό μας σημείωμα για τη δημιουργία της ψυχής δεν έχουμε δόγμα αλλά διάφορες γνώμες και θεωρίες. Οι θεωρίες αυτές είναι οι εξής:

α. Θεωρία περί προϋπάρξεως των ψυχών.

Κατ’ αυτή τη θεωρία, την οποία υιοθέτησαν ο Πλάτωνας, ο Φίλωνας, ο Ωριγένης και άλλοι, οι ψυχές δημιουργήθηκαν προ πάντων των αιώνων αλλά για λόγους ηθικής τους πτώσεως φυλακίζονται κατά κάποιο τρόπο στο σώμα.

Η θεωρία αυτή της προϋπάρξεως των ψυχών κατέρρευσε με τη διδασκαλία του  Γρηγορίου Νύσσης και επικυρώθηκε με την Ε’ Οικουμενική Σύνοδο στα πλαίσια της καταδίκης των κακοδοξιών του Ωριγένη.

β. Θεωρία περί δημιουργίας των ψυχών.

Κατ΄ αυτή οι ψυχές δημιουργούνται αμέσως από το Θεό κατά σύλληψη του ανθρώπου. Η θεωρία αυτή είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτή διότι κατ’ αυτήν ο Θεός συνεχίζει να είναι δημιουργός ενώ κατά την Αγία Γραφή  «κατέπαυσεν από πάντων των έργων αυτού τη ημέρα την εβδόμη».

Άλλο ένα σημαντικό πρόβλημα προς αποδοχή της θεωρίας αυτής είναι το ότι η μετάδοση του προπατορικού αμαρτήματος γίνεται από το Θεό.

Αυτή η θεωρία συναντάται κυρίως στους δυτικούς  και μάλιστα γίνεται δεκτή και από τη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία, διότι ευνοεί το δόγμα της περί ασπίλου συλλήψεως της Θεοτόκου.

Ένας από τους μεγαλύτερους θιασώτες της θεωρίας αυτής ήτανε και ο Πάπας Πίος ο ΙΒ΄.

γ. Θεωρία περί μεταφυτεύσεως των ψυχών.       

Κατ’ αυτή οι ψυχές φύονται από τους γονείς στα τέκνα βάση της κληρονομικής διαδοχής αλλά και με την ευλογία του Θεού σύμφωνα με το αυξάνεσθε και πληθύνεσθε. Αυτή είναι η επικρατέστερη θεωρία μέχρι σήμερα την οποία δέχεται και ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης.

Συμπεράσματα:

Α) Σύμφωνα λοιπόν με τις ανωτέρω παρατηρήσεις, περί εμβρυοκτονίας,  στους κανόνες της Εκκλησίας, καταλήγουμε στα εξής συμπεράσματα:

- Οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν κάνουν διάκριση μεταξύ αμβλώσεως και εκτρώσεως, όπως γίνεται με την επιστήμη της ιατρικής η οποία τα διαχωρίζει.

- Στους Ιερούς Κανόνες, με πρωτοπόρο το Μ. Βασίλειο, δεν γίνεται διάκριση μεταξύ μεμορφωμένου και άμορφου εμβρύου κάτι το οποίο συναντάμε στην Παλαιά Διαθήκη.

- Οι Ιεροί Κανόνες καταδικάζουν την άμβλωση - έκτρωση ως φόνο και μάλιστα την εντάσσουν στους εκουσίους και θεληματικούς φόνους.

- Οι ποινές που επιβάλλουν έχουν χαρακτήρα κατ’ εξοχήν σωτηριολογικό. Αυτό φαίνεται και από το ότι παρ’ όλο που χαρακτηρίζεται ως εκούσιος φόνος η άμβλωση, επιβάλλονται ποινές περί ακουσίου φόνου. Εδώ φανερώνεται και η λεγόμενη οικονομία των Ιερών Κανόνων.

-  Η ποινή είναι δυνατόν να τροποποιηθεί ανάλογα με τη μεταμέλεια ή όχι του πιστού «… ὁρίζειν δὲ μὴ χρόνῳ, ἀλλὰ τρόπῳ τῆς μετανοίας τὴν θεραπείαν».[23]

Β) Με βάση τα προαναφερόμενα περί του χρόνου δημιουργίας της ψυχής και έχοντας ως σημείο αναφοράς τη διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποια ασφαλή συμπεράσματα.

Τα συμπεράσματα αυτά είναι τα ακόλουθα:

- Εάν η ψυχή εδημιουργείτο μετά το σώμα αυτό θα σήμαινε ότι κατασκευάστηκε για χάρη του σώματος, πράγμα που σημαίνει ότι η ψυχή είναι κατώτερη από τα σώμα.

- Εάν ο άνθρωπος ερχόταν στην ύπαρξη σε στάδια αυτό θα αποτελούσε προσβολή της Θεία δύναμης αφού ο Θεός θα χρειαζόταν δύο στάδια για τη δημιουργία του ανθρώπου.

- Με τη σταδιακή δημιουργία του ανθρώπου διασπάται η ψυχοσωματική του ενότητα, αφού ο ίδιος ο άνθρωπος θα αποδεικνυόταν προγενέστερος και μεταγενέστερος  του εαυτού του.

-  Σώμα και ψυχή έχουν μία κοινή και ταυτόχρονη αρχή της υπάρξεώς τους το αρχικό θείο θέλημα.

imverias.blogspot.gr

16 σχόλια:

  1. Ο Εξαγνισμός
    http://www.tlig.org/el/messages/655/


    Ελάτε κοντά Μου και ακούστε προσεχτικά:

    Έρχομαι σήμερα μέχρι το κατώφλι σας κρατώντας τη σημαία της Ειρήνης. Έρχομαι να σε σώσω, Ιερουσαλήμ. Επάνω της είναι γραμμένο: Πιστός και Αληθινός 2. Βασιλεύς των Βασιλέων και Κύριος των κυρίων 3.

    Θα ακούσω από σένα, Ιερουσαλήμ: "Βασιλιά μου, Εσένα πρέπει να λατρεύω" ή θα συνεχίσεις να αγνοείς Αυτόν που σου προσφέρει την Ειρήνη Του... τώρα; Θα αναγνωρίσεις σ' αυτούς τους έσχατους καιρούς πριν την Ημέρα της Κρίσεως το Άγιο Πνεύμα Μου που κατεβαίνει από ψηλά σε όλη Του τη Δόξα να κατοικήσει μαζί σου; Σε όλη τη διάρκεια της ζωής σου, γενεά, αψήφησες το Νόμο Μου και απομακρύνθηκες, επαναστατώντας. Θα ετοιμαστείς ποτέ να Με συναντήσεις, το Θεό σου; Σύντομα θα περάσω από την πόλη σου 4 κι αυτό θα γίνει πιο σύντομα απ' ό,τι νομίζεις! Αυτές θα είναι οι ύστατες προειδοποιήσεις Μου. Σου λεω με σοβαρότητα:
    Ξύπνησε από το βαθύ σου ύπνο!
    Οδεύεις προς την καταστροφή σου.
    Αποτίναξε το χώμα που σε σκεπάζει
    και αναστήσου από τους νεκρούς.
    Η συντέλεια των Καιρών 5
    είναι πλησιέστερη απ' ό,τι νομίζεις.
    1. Σύντομα, πολύ σύντομα, θ' ανοίξω ξαφνικά το Θυσιαστήριό Μου στον Ουρανό και εκεί, με τα μάτια σου ξεσκέπαστα, θα διακρίνεις σαν μυστική αποκάλυψη: Αγγέλους, Θρόνους, Κυριότητες, Εξουσίες, Δυνάμεις, όλους πεσμένους γύρω από
    την Κιβωτό της Διαθήκης.
    Τότε, μια Πνοή θα γλιστρήσει πάνω στο πρόσωπό σου και οι Δυνάμεις του Ουρανού θα σειστούν, οι αστραπές θα συνοδεύονται από βροντές, μπουμπουνητά. "Ξαφνικά θα έρθει καιρός θλίψεως, που ποτέ δεν έχει γίνει αφ' ότου υπήρξε έθνος, μέχρις εκείνο τον καιρό! 6" γιατί θα επιτρέψω στην ψυχή σου να διακρίνει όλα τα γεγονότα της ζωής σου. Θα τα αποκαλύψω ένα προς ένα. Προς μεγάλη αγωνία της ψυχής σου, θα αντιληφθείς πως οι αμαρτίες σου υπήρξαν η αιτία να χυθεί αίμα αθώο από ψυχές θύματα. Θα κάνω τότε την ψυχή σου να αντιληφθεί και να δει πως ποτέ δεν ακολούθησες το Νόμο Μου. Σαν ξετυλιγμένη περγαμηνή θα ανοίξω την Κιβωτό της Διαθήκης και θα σε κάνω να αντιληφθείς την ασέβειά σου απέναντι στο Νόμο.

    2. Αν είσαι ακόμη ζωντανή και στέκεσαι στα πόδια σου, τα μάτια της ψυχής σου θα αντικρίσουν ένα φως εκτυφλωτικό, σαν ανταύγειες από πολλές πολύτιμες πέτρες, σαν λαμπύρισμα από αστραφτερά διαμάντια, ένα Φως τόσο καθαρό και τόσο λαμπερό που, αν και θα παρίστανται ολόγυρα σιωπηλοί μυριάδες άγγελοι, δεν θα τους βλέπεις καθαρά, γιατί αυτό το Φως θα τους καλύπτει σαν ασημόχρυση σκόνη. Η ψυχή σου θα δει ό,τι είχε κάποτε δει σ' αυτό το κλάσμα του δευτερολέπτου, τη στιγμή της δημιουργίας σου...
    Θα δουν:
    Αυτόν που πρώτος
    σας κράτησε μέσα στα Χέρια Του,
    τα Μάτια που σας είδαν πρώτα.
    Θα δουν:
    τα Χέρια Αυτού που
    σας έπλασε και σας ευλόγησε...
    Θα δουν:
    τον πιο Στοργικό Πατέρα, τον Πλάστη σας,
    ντυμένο με φοβερή μεγαλοπρέπεια,
    τον Πρώτο και τον Έσχατο,
    Αυτόν που αληθινά υπάρχει, υπήρχε
    και θα έρθει,
    τον Παντοκράτορα,
    το Άλφα και το Ωμέγα:
    τον Άρχοντα.
    Ζαλισμένη από την αφύπνισή σου, τα μάτια σου θα καρφωθούν στα δικά Μου, που θα είναι σαν δύο πύρινες Φλόγες 7. Η καρδιά σου τότε θα ανατρέξει στις αμαρτίες της και θα καταληφθεί από τύψεις. Με μεγάλη θλίψη και αγωνία θα υποφέρεις για την ασέβειά σου απέναντι στο Νόμο και θα αντιληφθείς πώς βλασφημούσες διαρκώς το Άγιο Όνομα Μου και πώς Με αρνιόσουν, τον Πατέρα Σου... Πανικόβλητη θα τρέμεις και θα ριγείς όταν δεις τον εαυτό σου σαν πτώμα που φθίνει, ρημαγμένο από τα σκουλήκια και τα όρνια.

    3. Και αν τα πόδια σου σε κρατούν ακόμη όρθια, θα σου δείξω αυτό που η ψυχή σου, ο Ναός Μου και η Κατοικία Μου, έτρεφε όλα τα χρόνια της ζωής σου. Στη θέση της Παντοτινής Θυσίας Μου θα δεις με τρόμο ότι περιέθαλπες την Οχιά και είχες στήσει αυτό το Βδέλυγμα της Ερημώσεως για το οποίο μίλησε ο προφήτης Δανιήλ, στα τρίσβατα της ψυχής σου:
    τη Βλασφημία.
    Τη Βλασφημία, που απέκοψε όλους τους ουράνιους δεσμούς που σε έδεναν μαζί Μου και δημιούργησε ένα χάσμα ανάμεσα σε σένα και σε Μένα, το Θεό σου.

    Όταν έρθει εκείνη η Ημέρα, θα πέσουν τα λέπια από τα μάτια σου, για να διακρίνεις πόσο γυμνή είσαι και πόσο το εσωτερικό σου είναι άγονη γη...
    IC.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Μπούρδες.
    Δίκιο είχε ο Πλάτωνας.
    Οι ψυχές δημιουργήθηκαν μια φορά μαζί με το σύμπαν.
    Αν ξεστραβωθείτε και διαβάσετε λίγο Ι.Τσάτσαρη,αυτά όλα είναι λυμένα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Απο ποιο βιβλιο ειναι αυτα?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. αποδειχτηκε οτι υπαρχει ψυχη και δεν το μαθαμε?αν οχι καλο το παραμυθι αλλα δεν θα παρω

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Αν ανώνυμε 11.31,περιμένεις να αποδειχθεί κάτι τέτοιο με την περιορισμένη αντίληψη της γήινης ύπαρξης κοιμάσαι όρθιος.Ακόμα και οι ταλιμπάν της επιστήμης ξέρουν ότι αυτά που φαίνονται και μπορούμε να αντιληφθούμε εμείς δεν είναι ούτε το 1/1000 της πραγματικότητας.Στο κάτω κάτω οι ίδιοι λένε ότι ύλη δεν υπάρχει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Xaxaxaxa swstos o filos den apodeixthike oti yparxei psuxh ennoeite kai den uparxoun kai thewries episthmonikes gia to pote dhmiourghte h psyxh!!! Opote esy pou anevases auto to arthro mathe oti h episthmh exei apodeixei oti o anthrwpos den exei psyxh ara de diafwnei kai me ta paramythakia twn peytothrhskeiwn pou lene oti exoume psyxh!!! Xypnate provata oi thrhskeies einai dhmiourghma tou anthrwpou gia na mh fobatai to thanato alla dysthxws oloi ekei tha pame sthn anyparxia!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Η ψυχη ειναι μερος της ενεργειας του Θεου.
    Καθε φορα που γεννιεται ενας ανθρωπος ενα μερος της Θεικης ενεργειας εγκλωβιζεται στο ανθρωπινο σωμα.
    Καθε φορα που πεθαινει ενας ανθρωπος αυτη η ενεργεια επιστρεφει στην πηγη.
    Το πρωπατορικο αμαρτημα ειναι ο πολλαπλασιασμος των ανθρωπων και ο διαμοιρασμος της Θεικης ενεργειας στους ανθρωπους.
    Η αληθεια που πρεπει να κατανοησει ο ανθρωπος ειναι η συμφιλιωση με τον θανατο και η επιστροφη στο Θειο.
    Αν πεθανουμε ολοι μας θα ενωθουν οι ψυχες μας και θα γινουμε αυτο που ειμαστε. Ο Θεος δηλαδη..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Re megale ti de katalavaineis apo th lexh den yparxh theos ti an paithanoume tha ginoume theoi sovarepsou mh diavazeis paramythakia diavase kanena episthmoniko vivlio oloi oi sovaroi episthmones exoun apodeixei oti den euparxei theos!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Αφου δεν εισαι τοσο ανοητος,γιατι λες χαζομαρες..?!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. 12:25

    Αποκλειεται να εισαι τοσο χαζουλης.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. ok kala lete mhn einai xazoulis kai alla tetoia alla me ti epixeirhmata to lete o allos vasizete se kapoious episthmones pou leei oti diavase eseis ti apla se oti sas lene oi thrhskeie h oi papades??? fovera epixeirhmata xaxaxa

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. οκ λοιπον παιδια σε ολους εσας που πιστευετε τους επιστιμονες δεν εχουν αποδειξη την υπαρξη του μη θεου απλς λενε οτι ετσι ειναι.
    και αν διαβασεται ολους τους φιλοσοφους , θα παρατηρησετε οτι ο ενας ανερη των αλλων
    παραδειγμα ολοι οι επιστημωνες μας ελεγαν οτι ο ανθρωπος προηθε απο τον πιθυκο χα χα χα
    τωρα λοιπον που πατε στους ζοωλογικους κηπους και βλεπετε πιθηκους για τι αυτοι δεν μεταμορφονοντα σε ανθρωπους .....
    λοποιν εγω δεν θα σας κοροιδεψω στο τι πιστευη ο καθενας απο εσας ουτε θα σας βρισω οπως εσεις κανετε , ο καθε ενας εχει δικαιωμα να πιστευει οτι θελει εγω λοιπον πιστευω στην υπαρξη θεου και της ψυχης και δεν πιστευω στο αθεισμο οπως ολοι οι μεγαλοι φιλοσοφοι που πρωσπαθουν επι χρονια να αποδειξουν την μη υπαρξη του .
    αυτο που θελω να μου πειτε ειναι
    στο οτι ο Χριστος υπυρχε και γεννηθηκε το πιστευετε?
    μονο αυτη την απαντηση περιμενω
    ευχαριστω

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Na sto thesw alliws o xristos yphrxe alla ws anthrwpos pou eftiaxe mia thriskeia oxi ws theos ton theopoihsan opws kapoies alles paganistikes thriskeies des to zeitgaist ena ntokimanter! Kai oi pithikoi de ginontai anthrwpoi gt htan ena sugkekrimeno eidos ayto toy neaterdal pou xreiastikan ekatomuria xronia na ftasei se auto to zwo pou eimaste twra diavase th thewria ths exelixhs kai uparxoun polloi episthmones pou apodeixqn oti to sumpan mporei na ftiaxtei mono tou tuxaia x2ris theo kai kanenas giatros de vrhke kamia psuxh mesa mas

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Na sto thesw alliws o xristos yphrxe alla ws anthrwpos pou eftiaxe mia thriskeia oxi ws theos ton theopoihsan opws kapoies alles paganistikes thriskeies des to zeitgaist ena ntokimanter! Kai oi pithikoi de ginontai anthrwpoi gt htan ena sugkekrimeno eidos ayto toy neaterdal pou xreiastikan ekatomuria xronia na ftasei se auto to zwo pou eimaste twra diavase th thewria ths exelixhs kai uparxoun polloi episthmones pou apodeixqn oti to sumpan mporei na ftiaxtei mono tou tuxaia x2ris theo kai kanenas giatros de vrhke kamia psuxh mesa mas

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Από το Blogger.